IJsvogel-show voor Hut 1: het wordt steeds fraaier!

Ongeveer een jaar na de aankoop van een stuk natte natuur en de herinrichting ervan in functie van vogels en fotografie, is het tijd voor een terugblik én een blik vooruit naar wat 2015 zal gaan brengen.
Het valt me op hoe snel vogels én veel andere dieren reageren op een verbetering in het landschap. Ik vertrok van een biologisch dode poel, weliswaar tamelijk groot én ideaal gelegen te midden van open terrein en vlakbij een aantal fraaie natuurgebieden. De locatie is het belangrijkst, maar verder kan je zelf veel verbeteren.
Het verwijderen van de anaerobe sliblaag, afschuinen van de oevers, inbrengen van zuurstof en waterplanten, aanplanten van een rietkraag enz... zorgden ervoor dat het leven er snel weerkeerde. Eens de waterkwaliteit weer top was, was het de beurt aan allerlei kleine vissoorten. Die voelden zich blijkbaar meteen thuis en plantten zich massaal voort. Ondertussen nam het aantal waargenomen vogelsoorten gestaag toe. In 2014 werden maar liefst 103 soorten waargenomen en 72 soorten daarvan lieten zich prachtig fotograferen vanuit de fotohut. De fotografie startte pas eind mei 2014, de lijst is dus behoorlijk indrukwekkend te noemen.

Enkele highlights, deels van mezelf, deels van bezoekende fotografen:

Blauwe Reiger - ©Martin Woods

Draaihals

Gekraagde Roodstaart

Grote Gele Kwikstaart

Grasmus

Koperwiek

Kramsvogel

Porseleinhoen ©Marcel De Bruin

Putter

Sperwer

Zanglijster

Dé publiekslieveling en één van de belangrijkste doelsoorten van mijn vele werk op de locatie was natuurlijk de IJsvogel. Toevallig was ik ook de eerste die hem voor de lens kreeg, meerbepaald op 18 juli. De eerste 2 maanden kwamen ze nog niet dagelijks langs, maar sinds oktober/november kwam daar snel verandering in en eens ik ook de duiksetting voor de soort had afgewerkt en er speciale workshops voor fotografie van deze prachtige vogel ging organiseren, waren ze niet meer weg te slaan voor de hut. Dat leverde een heerlijke reeks beelden op:

Om je een impressie te geven van de beelden die je kan verwachten tijdens een bezoek aan de hut of tijdens een speciale workshop, is dit mooie filmpje van Hans Rademakers dat ter plaatse werd gefilmd een aanrader! Bekijk het wel in HD én zet je geluid op....herken je overigens de minimaal 14 andere soorten die zich tijdens deze korte sequentie laten horen?

En wat brengt 2015? Doelsoort nummer 1 wordt Blauwborst in de loop van maart. Maar de mogelijkheden zijn eindeloos...de (her)aanleg van een klein eiland voor het vijverluik moet soorten als Witte en Gele Kwikstaart kunnen aantrekken, Waterral, Porseleinhoen in de nazomer, steltlopers als Kleine Plevier, Witgat, Oeverloper, Groenpootruiter in voor- en najaar enz... Grote mogelijkheden zijn er ook nog rond de achterliggende Hut 7 waar ik dit jaar (juli-oktober) mik op (deels) nieuwe soorten als Rietzanger, Snor, Braamsluiper, Kleine Karekiet, Rietgors, Grasmus, Tuinfluiter, Spotvogel enz... En wie weet gaan de op het terrein broedende Zomertortel, Koekoek, Steenuil, Torenvalk enz...zich ook wat vaker voor de hut vertonen...? We gaan het zien, ik ben alvast heel erg benieuwd!

Nieuw voor de Multisoortenhut: setting voor duikende IJsvogels!

De IJsvogels voor de multisoortenhut zijn behoorlijk geliefd én betrouwbaar. Af en toe laten ze wel eens een dag of 2 verstek gaan, maar in het algemeen tonen ze zich steeds erg fraai. Doordat de hut in een natuurlijke vijver is ingebouwd, kunnen ze overal in die vijver hun visjes verschalken. Dat maakt het maken van actiebeelden er niet makkelijker op, want hoe kan je voorspellen waar ze telkens naartoe zullen duiken?
Om hieraan tegemoet te komen heb ik een al vaker beproefde techniek toegepast: door zelf enkele visjes uit de vijver te vangen en op én locatie in de vijver opnieuw aan te bieden, wordt het duikgedrag heel wat beter te voorspellen. Het bouwen van de setting was een uitdaging. De vijver is in het midden 2 meter diep en precies daar wilde ik - om het mooiste standpunt te krijgen - de IJsvogels naartoe lokken. Eens afgewerkt was het maar de vraag of de IJsvogels hier hun visjes zouden komen halen, want zoals gezegd, heel de vijver (70 meter lang) zit vol met vis....

Vandaag volgde dan een eerste test. De omstandigheden konden niet slechter zijn (druilerig en donkergrijze luchten). Om de onderwaterbeelden te bevriezen heb je heel erg snelle sluitertijden (bij voorkeur iets van 1/2000s of sneller) nodig. Bovendien fotografeer je een dergelijke duik best met een dichtgeknepen diafragma. Hoge ISO's dus en dan nog kwam ik niet verder dan 1/200s...Scherpte kon ik dus alvast vergeten, maar dat was voor deze eerste keer bijzaak, want de hamvraag was: krijg ik ze sowieso duikend te zien?

Oordeel zelf en houd dus in gedachten dat het met mooi zonnig weer een heel ander en nog mooier verhaal zal zijn.

Conclusie: Hut 1 heeft er naast de soortenrijkom (68 soorten gefotografeerd sinds mei 2014) een nieuwe attractie bij en daar ga ik zelf uiteraard ook graag van gebruik maken :-)!

Nieuwe Workshop

De standaard onderwater-setting zal in de mate van het mogelijke steeds beschikbaar zijn voor gebruikers van Hut 1, maar het is ook mogelijk een speciale workshop 'IJsvogelfotografie' te boeken. Ik begeleid je dan een halve dag en geef de nodige technische tips om het maximum uit je beschikbare tijd te halen. Bovendien voorzie ik dan nog enkele extra aanpassingen zodat ook de kans op biddende IJsvogels fors toeneemt én zou ook het vastleggen van de duikvlucht zelf mogelijk moeten zijn! Interesse? Stuur me een mailtje en dan spreken we een datum af. Opgelet; de specifieke workshops worden enkel georganiseerd op vrijdagen, maar kunnen verder wel het hele jaar door ingepland worden. Bijkomende voorwaarde is natuurlijk dat de multisoortenhut dan ook vrij is. Dat kan je dan weer controleren op de Hutagenda. Na de workshop heb je verder nog de rest van de dag de hut ter beschikking zodat je uiteraard ook aandacht kan besteden aan de vele andere vogelsoorten die hier vaak gezien worden.

De 'slachtoffers' van dienst weten nog niet wat hen boven het hoofd hangt!

Als een speer duikt de IJsvogel met geopende bek het water in.! Foto helaas bij erg slechte lichtomstandigheden....echte scherpte is enkel mogelijk bij zonninger weer dan vandaag het geval was.

Mis! Verder dezelfde opmerkingen wat de weersomstandigheden betreft...

Nu was het wel goed raak! Dit soort beelden zijn ook bij slecht weer als vandaag te verwachten omdat je hiervoor je diafragma niet hoeft dicht te knijpen.

Schrokop!

Staartpuntje nog net zichtbaar....

En ten slotte de veren weer even op orde leggen en dan een tijdje 'uitbuiken'...

Hut 7: de oplossing voor lastig te fotograferen soorten?

Het bedenken van fotohutten en het voorbereidende werk vind ik persoonlijk even plezierig als het fotograferen zelf. Met de multisoortenhut, de boshut, buizerd- en steenuilhut had ik al een behoorlijke range van vogelsoorten voor de verschillende hutten aangetrokken, maar één van de lastigste groepen om te fotograferen blijft toch de 'little brown jobs', zoals ze wel eens genoemd worden:  karekieten, rietzangers, tjiftjaffen en fitissen, grasmus-achtigen en nog veel andere kleine vogelsoorten, vaak gebonden aan rietland en struweel.

En ziedaar, Hut 7 moet het nu mogelijk maken ook die vogelsoorten te fotograferen. De voorbije weken had ik de hut opgebouwd in een nat rietland, maar dit bleek toch iets té nat te zijn en het was praktisch bijna niet haalbaar die locatie aan te houden. Daarom heb ik ze nu heropgebouwd vlakbij de bestaande multisoortenhut. Bovendien zullen beide hutten verbonden worden door een gecamoufleerde gang zodat je ongezien van de ene naar de andere kan gaan. Het totale aantal op één dag te fotograferen soorten gaat dus nog wat verder de hoogte in!

Net zoals bij Hut 1 zal er nog heel wat gaan veranderen de komende tijd, maar zoals hieronder zal blijken, is het nu al erg de moeite waard, vooral tussen zonsopgang en 10h30.

Eens de hut was opgebouwd, heb ik de voorbije week 2 korte testsessies voorzien. Een reeks beelden van die sessies ( én van eentje van enkele jaren terug) heb ik op m'n pbase-site opgeladen: http://www.pbase.com/glennv/rietlandhut

De hut zelf biedt ruimte aan 2 fotografen. Je kijkt er door een brede plaat spiegelend glas en fotografeert door klassieke openingen in camonet.
Tot het einde van 2014 is deze hut zonder meerkost ter beschikking van fotografen die Hut 1 bezoeken. Vanaf 2015 volgt dan een splitsing van beide hutten of een aanpassing van de prijzen voor de combinatie.

De nieuwe struweel- en rietlandhut is klaar voor gebruik!

Veel soorten en kleuren voor Hut 1

Ik durf stilaan te zeggen dat m'n opzet met deze hut helemaal lijkt te gaan slagen. Vooral in de tweede helft van augustus werd de hut écht een 'multihut'. Dagen tot maximaal 30 soorten kwamen voor en in de loop van de maand werd IJsvogel bijna continu waargenomen, soms uren na elkaar vissend, poetsend enz... Enkele bezoekers schreven me na hun bezoek dat het 'enerverend, maar big fun' was om op hetzelfde ogenblik aan de ene zijde een mooi poserende IJsvogel of Blauwe Reiger te fotograferen en enkele seconden later alweer te moeten plaatsnemen voor het boshut-luik voor fraaie soorten als Tuinfluiter, Sperwer, Gekraagde Roodstaart, Grasmus enz.... Het moeras-luik blijft nog wat achter, maar gaat ongetwijfeld nog zijn nut bewijzen in oktober-november wanneer de Waterrallen gaan komen. In het voorjaar lijkt me dat de ideale plek voor o.a. Blauwborst.

De kaap van de 50 gefotografeerde soorten is intussen bereikt en daar ben ik best trots op :-)! Fotografen die al een plekje geboekt hebben in de eerste helft van september gaan wellicht een spannende dag tegemoet want er komt prachtig weer onze kant uit. Er staat zelfs een oostenwind op het programma en dat betekent vaak leuke soorten. Hieronder alvast een selectie van beelden van de voorbije dagen!

Doordat bezoekers de tijd namen om me te wijzen op verbeterpunten, is er ondertussen weer een en ander veranderd. De wat hoger gelegen wand aan de boshut-vijver werd weggegraven waardoor nu ook vogels die rechts van dit luik komen poseren, mooi kunnen gefotografeerd worden. De achtergrond is eveneens veel rustiger geworden. Ik heb intussen ook een hele verzameling zitplaatsen voor de IJsvogels verzameld en zal geregeld wisselen zodat telkens andere beelden kunnen verwacht worden. Ik werk tegelijk aan de mogelijkheid om ze duikend te fotograferen en wie weet zelfs onder water :-). Dat laatste zal niet voor meteen zijn, maar lijkt me op deze plek perfect te realiseren.

Een update van de boshut (Hut 2) met nu o.a. steeds vaker Appelvink staat voor volgende week op het programma.

Multisoortenhut (hut 1): topdag!

De voorbije weken viel er erg veel regen, het waaide hard en voor de tijd van het jaar was het erg fris. Niet bepaald ideale situaties voor de verschillende fotohutten. De soortenrijkdom viel dan ook een beetje tegen, vooral bij Hut 1, net waar ik erop mik om zoveel mogelijk soorten op 1 dag te kunnen (laten) fotograferen. Nochtans was de kwaliteit dan weer niet verkeerd met bijna dagelijks vissende IJsvogels, geregeld waarnemingen en foto's van Porseleinhoen, Gekraagde Roodstaart, Blauwe Reigers, Woelratjes enz...Maar het was duidelijk: hier moest dringend meer gaan uitkomen!
Een beetje onverwacht kreeg ik vandaag de kans heel kort even te fotograferen vanuit de hut omdat de bezoekers pas vrij laat in de ochtend zouden gaan toekomen. Het was vannacht eindelijk eens quasi windstil geweest en er trokken de nodige opklaringen binnen. Goede condities voor vogeltrek! Toen ik om 5.45h het terrein betrad, wist ik het al: dit wordt goed, want overal weerklonk het getik van Roodborsten, het 'tsjak-tsjak' van Zwartkoppen enz... Vanuit de vijver vlogen een aantal Wilde Eenden en 2 Blauwe Reigers op.
Snel in de hut, alle materiaal geïnstalleerd en alles klaar voor hopelijk 2 spannende uurtjes vogelfotografie! Het voelde precies zo aan als wanneer je in het vroege najaar 'bosjes gaat controleren' aan de kust in de hoop een en ander speciaals waar te nemen. Ik wist ook meteen weer waarom ik zweer bij spiegelend glas in een fotohut, want langs alle kanten flitsten -in de schemering nog- kleine zangvogels heen en weer. Door de grote glaspanelen kon ik alles perfect bekijken en was ik voorbereid op de eerste fotokansen. In de verte weerklonk ook al de eerste IJsvogel, maar daar ging ik me nu niet op focussen, ik nam plaats voor het 'boshut-luik'. De eerste vogel was al niet verkeerd: een Gekraagde Roodstaart plofte uit het niets op één van de takken die ik bij de setting heb voorzien. Even de kwaliteit van de 5D3 uittesten en een foto gemaakt bij ISO 4000 en 1/10s. Nooit eerder zo tevreden geweest van een camera...

Gekraagde Roodstaart, Hut 1, 21/08/'14

Heel langzaam werd het wat lichter en ook de eerste Koolmezen en Pimpelmezen meldden zich bij de hut. In deze periode van het jaar heeft het voer nog maar weinig aantrekkingskracht, maar stilaan vinden de eerste mezen, Vinken en Groenlingen toch hun weg ernaartoe.

Koolmees, Hut 1, 21/08/'14

Het vele getik van Roodborsten kreeg nu ook vorm: er passeerden heel wat jonge vogels de hut waarbij ze ook gezelschap kregen van de andere luidruchtige soort die vanochtend massaal aanwezig was: Zwartkop.

Roodborst, Hut 1, 21/08/'14

Roodborst, Hut 1, 21/08/'14

Zwartkop, Hut 1, 21/08/'14

Zwartkop, Hut 1, 21/08/'14

Roodborst, Hut 1, 21/08/'14

Voor het boshut-luik staan heel wat Vlier- en braamstruiken en die dragen nu volop bessen die deels ook al rijp zijn. Tussen de Zwartkoppen zaten ook enkele Grasmussen en Tuinfluiters, allebei nieuw voor deze hut en lastig te fotograferen. De Tuinfluiters zaten vlakbij maar kwamen helaas niet uit de dekking van de Vlierstruik, daar had ik langer voor willen blijven zitten! De Grasmussen toonden zich wel al geregeld.

Grasmus, Hut 1, 21/08/'14

Grasmus, Hut 1, 21/08/'14

Het werd nu heel erg druk en af en toe kwam ook het eerste zonlicht erdoor. De Gekraagde Roodstaart keerde vaak weer en kreeg gezelschap van extra soorten als Boomklever, Heggenmus, Winterkoning, Zanglijster, Merel, Gaai, Waterhoen, Holenduif, Turkse Tortel enz... Ondertussen hoorde ik de IJsvogel plaatsnemen aan het moeras-luik, maar ik had simpelweg niet de tijd er beelden van te maken vandaag. Dat heet dan een luxeprobleem :-)!

Boomklever, Hut 1, 21/08/'14

Gaai, Hut 1, 21/08/'14

Gekraagde Roodstaart, Hut 1, 21/08/'14

Gekraagde Roodstaart, Hut 1, 21/08/'14

Gekraagde Roodstaart, Hut 1, 21/08/'14

Heggenmus, Hut 1, 21/08'14

Holenduif, Hut 1, 21/08/'14

Turkse Tortel, Hut 1, 21/08'14

Vink, Hut 1, 21/08/'14

Waterhoen, Hut 1, 21/08/'14

Groene Specht, Hut 1, 21/08/'14

En dan werd het plots nog heel spannend. Er kwam een groepje Staartmezen langs (geen beelden van) en in dat groepje bewoog een kleine vogel mee die zich 2 seconden pal voor de hut toonde: Kleine Bonte Specht! Tot mijn frustratie geen beelden van kunnen maken, maar niet getreurd want nog was het niet gedaan! er klonk wat getik op de wilgenstammen voor het boshut-luik en ik verwachtte me al aan een Grote Bonte Specht. Toen ik na wat zoeken de vogel in beeld kreeg, bleek het om een juveniele Groene Specht te gaan, nog beter! Hij zat wat lastig in het tegenlicht en deed daarbij iets wat ik niet eerder zag: er werden volop vlierbessen verorberd. Enkele beelden van deze leuke extra om dit blogberichtje te besluiten. Niet vergeten: dit alles op nog geen twee uur tijd: stress, maar wel heel plezierige stress!

Groene Specht, Hut 1, 21/08/'14

Nadat ik zelf vertrokken was, namen Willem Hoekstra en z'n familie plaats in de hut. Enigszins jaloers had ik m'n plaatsje afgestaan. In de loop van de dag kregen ook zij veel verschillende soorten voor de lens, maar in tegenstelling tot mezelf hield Willem zich ook bezig met de vissende IJsvogels. Met resultaat!

IJsvogel (met Stekelbaars), © Willem Hoekstra, Hut 1, 21/08/'14

IJsvogel, © Willem Hoekstra, Hut 1, 21/08/'14

Wespendief voor Hut 2!

Zondag 17/08 leek een rustige dag te gaan worden voor de boshut. Er stond veel wind op het programma en er werd in de latere namiddag regen voorspeld. Ik twijfelde er dan ook aan of ik de bezoekers (Rob & Edwin) van die dag misschien beter zou afbellen. Toch maar niet gedaan omdat de voorbije weken toch goede soorten als Appelvink, Groene Specht en Havik werden waargenomen voor de hut.
Rond 14h ging echter m'n telefoon en Rob vroeg me om hen vroegtijdig te komen oppikken, want 'het was echt niks' die dag... Jammer genoeg kon ik niet zomaar weg en vroeg ik Rob toch nog een 2-tal uurtjes geduld te hebben. Enkele minuten later begon het ook nog eens stevig te regenen en leek het een echte baaldag te gaan worden.
Uiteindelijk stond ik rond 16.30 bij de fotohut en vroeg ik Rob en Edwin of ze alsnog enkele soorten hadden kunnen toevoegen aan de lijst tijdens hun gedwongen extra tijd. Ja, dat hadden ze, een juveniele Grote Bonte Specht en een 'wat vreemde Buizerd'... Dat klonk interessant omdat Buizerds sowieso niet zo algemeen zijn voor deze hut. Ik vroeg om even een blik te werpen op de display van Rob's camera. Toen zag ik een roofvogel formaat Buizerd met knalgele iris, grijze kop, zwarte punt aan de snavel, gebandeerde staart en lichte onderdelen.....Wespendief!
Rob was er bovendien in geslaagd deze prachtsoort mooi in een natuurlijke setting te fotograferen. Wespendieven leven bijna uitsluitend van raten van wespen- en bijennesten. Wespennesten graven ze zelf uit met hun stevige klauwen waarbij ze schijnbaar geen hinder ondervinden van de razende wespen.

Uit Rob's beschrijving van het gedrag van de vogel lijkt deze op zoek te zijn geweest naar nesten vlakbij de schuilhut. Het terrein is er ook ideaal geschikt voor: een verruigd stuk oud loofbos met ook oude fruitbomen, bramenstruweel, houtkanten enz... Dit alles gelegen in een veel grote boscomplex vlakbij de Kalmthoutse Heide. Het zou me niet verbazen moest deze vogel hier nog eens wordt waargenomen. Hierbij alvast enkele beelden van Rob.
Om jullie een idee te geven van de zeldzaamheid van deze vogel voor een boshut: sinds 2007 heb ik er alvast nooit eentje voor de lens gehad en ik heb sindsdien al bijzonder veel uren in hutten doorgebracht. Slechts éénmaal werd een drinkende vogel gefilmd door de Bushnell-camera's rond de hutten! Moraal van het hele verhaal: slechte dagen bestaan niet :-)! Iedere bezoeker van mijn fotohutten hoopt uiteraard op een topdag met veel soorten en unieke fotogelegenheden. Mogelijkheden om prachtige beelden te maken zijn er altijd wel, maar echte topdagen zijn en blijven schaars, anders zouden het natuurlijk geen topdagen zijn en wordt onze hobby saai en voorspelbaar:-)!

Meteen ook even meegeven dat de vrije data voor mijn fotohutten nu ook online raadpleegbaar zijn.